Inkopers van wegen zagen door alle duurzame inkoopinstrumenten en ontwerpkeuzes het bos niet meer. Daarom ontwikkelde Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) op verzoek van en samen met de sector de Inkooptoolbox Duurzame Wegen. Dit maakt het inkopen van duurzame wegen uniform, praktisch en effectief. Nu is het tijd om kleur te bekennen. NPDW-directeur Ingeborg Ligtenberg roept gemeenten en provincies op om zich minimaal te committeren aan ambitieniveau brons.
“De roep vanuit de wegverhardingssector klonk al jaren: we willen graag verduurzamen, maar help ons met praktische handvatten, bewezen maatregelen, inzicht in wat het kost en oplevert en de vertaling naar een inkoopstrategie,” vertelt Ingeborg.
“Daarom hebben we als onafhankelijk platform de sector geholpen om de Inkooptoolbox samen te stellen. Tientallen experts evalueerden de inkoopinstrumenten en ontwerpkeuzes kritisch op effectiviteit, kosten en opbrengsten. Een systeemdynamisch model gaf inzicht in het effect op de milieu-impact, de circulariteit en de neveneffecten. Daardoor is de Inkooptoolbox Duurzame Wegen een robuust en betrouwbaar instrument.”
Dus nu werken alle wegbeheerders met de Inkooptoolbox? “Nog niet allemaal. Deels omdat ze er nog niet bekend mee zijn. Daarom gaan we bij hen langs om samen te kijken hoe de toolbox hen kan helpen. Wat leuk is om te zien, is dat veel gemeenten en provincies nu al blijken te werken op ambitieniveau goud, zoals de gemeente Dongen en Provincie Drenthe. Een mooie bevestiging dat ze de goede dingen doen.”
Niveau goud? “Ja, we hebben de inkooptoolbox onderverdeeld in drie ambitieniveaus: brons, zilver en goud. Dit werkt goed om intern het gesprek aan te gaan over de impact die je wilt maken, hoeveel tijd en geld je wilt investeren en welke risico’s je aanvaardt. Op de website kun je testen welk niveau het beste bij jouw organisatie past.”
“Onder niveau brons staan zaken als Warm Mix Asfalt, een minimaal gehalte partiële recycling en uniforme MKI-plafondwaarden. Dit zijn minimumeisen die in de praktijk al gangbaar zijn. Je vermindert de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt met 10 tot 15%, zonder noemenswaardige invloed op de kosten.
“Bij niveau zilver stuur je in aanvulling op niveau brons actiever op duurzaamheid. Je hanteert bijvoorbeeld MKI als gunningscriterium, je stuurt op minder asfaltmengsels en je hergebruikt elementenverharding. Dit vraagt om een iets grotere inspanning en investering. En je verdubbelt de impact: een reductie van de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt van 20 tot 30%.”
“Tot slot heb je niveau goud dat in aanvulling op niveau zilver inzet op nieuwe technieken en samenwerkingsvormen: je past jaarlijks tenminste één innovatie toe. Je neemt iets meer risico, er komt wat meer bij kijken en de impact is navenant: je vermindert de milieu-impact en het grondstoffengebruik bij asfalt met 25 tot 35%.”
“Wegbeheerders bevinden zich in de unieke positie dat ze bepalen hoe de wegen van de toekomst eruitzien. En daarmee de toekomst van onze kinderen. De oproep die ik doe: committeer je minimaal aan niveau brons.”
Maar hoe krijgen wegbeheerders hun organisatie mee? “Een vraag die we vaak krijgen. Daarom hebben we per ambitieniveau een managementsamenvatting gemaakt om bestuurders en interne opdrachtgevers te betrekken. En je bespaart ook tijd. Inkopers en bestekschrijvers hebben nu een kant-en-klaar uniform overzicht én voorbeeldteksten met maatregelen die daadwerkelijk duurzame impact maken. En heb je toch nog vragen? Dan staat onze helpdesk voor je klaar. Zo bouwen we samen aan duurzame wegen.”
Bekijk de Inkooptoolbox kosteloos op: www.npdw-inkooptoolbox.nl
Samen met overheden, bedrijven en kennisinstellingen werkt Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) aan duurzame wegen die langdurig in topconditie blijven voor intensief gebruik. De missie van NPDW is helder: duurzame wegverharding wordt de nieuwe standaard. Dit bespaart kosten, verkleint onze ecologische voetafdruk en bevordert de mobiliteit; een randvoorwaarde voor een sterke economie. NPDW verenigt álle partijen in de wegverhardingssector en werkt samen aan één geharmoniseerde aanpak. Zo bouwen we samen aan duurzame wegen.
CROW en NPDW werken nauw samen met de infrasector om de transitie naar duurzame wegverharding te versnellen en te standaardiseren. NPDW werkt samen met partijen uit de wegverhardingssector uit wat er nodig is om duurzame wegverharding tot de nieuwe norm te maken. Kennisplatform CROW ontwikkelt en beheert vervolgens de bijbehorende standaarden en richtlijnen en deelt deze met de sector.
De gezamenlijke organisatie van de CROW Infradagen op 24 en 25 juni in Harderwijk versterkt deze samenwerking. Door professionals uit de hele infrasector bij elkaar te brengen, ontstaat meer uitwisseling van kennis, praktijkervaring en innovaties. Daar profiteren opdrachtgevers, opdrachtnemers én kennisinstellingen van. Het congres biedt zo een krachtige impuls aan de verdere verduurzaming van de Nederlandse infrastructuur.
Bron: CROW Infradagen
Foto: Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen, fotograaf Eveline van Elk
Wilt u meer weten over Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW)? Wilt u meedenken of meedoen of heeft u een vraag?
Neem dan contact op met onze programmamanager:
Jan van de Water
jan@NPDWegverharding.nl
06 53 66 39 95 of
Meld u aan voor de NPDW nieuwsbrief
en volg ons op LinkedIn
In oktober zijn de eerste meetvakken voor Datagedreven Opleveren van Wegen (DGOW) gerealiseerd bij de gemeente Helmond en bij Port of Rotterdam. Oproep: meld ook wegen aan!
Samen met overheden, bedrijven en kennisinstellingen van duurzame wegen de nieuwe standaard maken; dat is de missie van Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW). Het sectorteam, dat de stem van de sector vertegenwoordigt, kwam op 22 september samen voor een bijeenkomst vol enthousiasme en energie. Op de agenda onder meer: DataHub Wegverhardingen, Richtlijn SMA met maximaal 30% asfaltgranulaat en interventies voor duurzame elementenverharding.
Wie wegen duurzamer wil aanleggen of onderhouden, heeft niet alleen technische kennis nodig, maar ook de juiste inkoopinstrumenten. Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) ontwikkelde de Inkooptoolbox Duurzame Wegen: een praktisch hulpmiddel dat opdrachtgevers helpt duurzaamheid concreet in contracten te verankeren. Emile Barendregt (NPDW) en Tom de Water (CROW) vertellen wat de toolbox inhoudt en waarom hij juist voor RAW-gebruikers relevant is. Daarnaast doen ze een oproep: gebruik de toolbox en deel je ervaringen.
Vanaf 1 oktober 2026 hanteert het AsfaltKwaliteitsLoket (AKL) de uniforme validatiesystematiek asfalt als uitgangspunt voor de beoordeling van nieuw ingediende aanvragen voor duurzame asfaltinnovaties. Dat besloot de Programma Advies Raad (PAR) van het AKL, na een uitgebreide tervisielegging en zorgvuldige verwerking van alle reacties. Het doel van deze systematiek is om bestaande validatiemethoden te uniformeren. Zo willen Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) en CROW de acceptatie van duurzame asfaltinnovaties vergroten en de implementatie ervan versnellen.