Elk jaar wordt er 7.100.000 ton asfalt toegepast om wegen aan te leggen en te onderhouden. De vraag of dit goed gebeurt, wordt nu pas achteraf beantwoord: na de oplevering, in veel gevallen door de partij die de weg aanlegde. Dat gaat gelukkig vaak goed, maar optimaal is dit niet. Wat nou als je al tijdens de aanleg realtime kunt meten wat de kwaliteit is, zodat je als opdrachtgever weet waar je tijdens het toekomstige beheer op moet letten en zodat je als opdrachtnemer kunt leren van elke weg die je aanlegt?
Dat is de kern van Datagedreven Opleveren van Wegen (DGOW) waarmee Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) de kwaliteit van asfaltverhardingen al tijdens de aanleg wil beheersen. Van productcontrole achteraf naar procesbeheersing tijdens de aanleg. Met DGOW komt NPDW tegemoet aan de wens van publieke opdrachtgevers om de asfaltketen toekomstbestendig te maken door de kwaliteit en levensduur van asfalt te verbeteren.
Projectleider Rémy van den Beemt van de NPDW Kennislijn Kwaliteit en Prestaties licht het toe: “Tot dusver wordt de kwaliteit enkel achteraf beoordeeld door op enkele plaatsen boorkernen te nemen. Met DGOW monitor je al tijdens de aanleg de gehele weg. Zo krijg je waardevolle aandachtspunten voor het latere beheer en onderhoud, én kan beheersing van het asfaltverwerkingsproces een expliciete voorwaarde worden bij oplevering. Bepaalde keuzes of invloeden tijdens de uitvoering kunnen immers gevolgen hebben op de uiteindelijke levensduur. Als je dit vastlegt, kun je erop sturen en ervan leren.”
“Door het asfaltverwerkingsproces digitaal en vlakdekkend vast te leggen en te beoordelen kunnen we de kwaliteit in de wegenbouw beter borgen. Een hogere aanlegkwaliteit betekent een langere levensduur, wat zorgt voor minder onderhoud, minder materiaalgebruik en een lagere CO₂-uitstoot. Daarnaast helpt een voorspelbare en gelijkmatige kwaliteit om onderhoud beter te plannen. Werkzaamheden die je niet hoeft uit te voeren of verstandig kan uitstellen kosten geen of veel minder energie en verlagen ook de druk op de beperkt beschikbare capaciteit en budgetten én bevorderen de doorstroming.”
Dr. Seirgei Miller van Universiteit Twente, coördinator van het ASPARi project en co-auteur van het DGOW-plan vult aan: “Waar realtime monitoring van cruciale verwerkingsfactoren – zoals temperatuurhomogeniteit en verdichtingsconsistentie – vroeger beperkt was, biedt een nieuwe generatie sensoren en digitale tools nu uitkomst. Deze technologieën ondersteunen machinisten en verhogen de kwaliteit via datagestuurd wegbeheer. Het omarmen van deze 'meten is weten'-filosofie is essentieel voor de sector om de kwaliteit en levensduur van wegen aanzienlijk te verbeteren.”
Afgelopen jaar maakte NPDW in nauwe samenwerking met de asfaltsector een projectplan met testprotocol en een document met veelgestelde vragen zodat opdrachtgevers en -nemers weten wat ze kunnen verwachten. Inmiddels is de apparatuur aangekocht om uniform en onafhankelijk te kunnen meten. Binnenkort start een expertteam dat de verzamelde data gaat analyseren en verwerken in praktische duidingstabellen. In april en mei test NPDW de methodiek, de apparatuur en het proces op verschillende locaties. Zodra alles naar behoren werkt, gaat NPDW de DGOW-methodiek de komende 3 jaar testen bij 20 wegbeheerders in totaal 100 reguliere werken.
“Vanaf komende zomer zoeken we gemeenten waar we tijdens de aanleg van 5 reguliere werken kunnen meten”, vertelt Rémy. “Goed om daarbij te vermelden: we maken het zo laagdrempelig mogelijk: het kost niks extra, geeft geen extra risico’s of tijdsdruk. We zijn bij alle projecten terplekke aanwezig om de aannemer te ontzorgen en toe te lichten wat we doen. Bovendien ontvangen zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer een rapport met inzicht in de data waar ze hun voordeel mee kunnen doen.”
Als je als gemeente vanaf komende zomer een weg aanlegt en graag inzicht wil krijgen in de aanlegkwaliteit als input voor toekomstig onderhoud, dan komen we graag langs om de mogelijkheden samen te bespreken. Geïnteresseerde wegbeheerders kunnen zich hiervoor aanmelden via info@npdwegverharding.nl.
Samen met overheden, bedrijven en kennisinstellingen werkt Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) aan duurzame wegen die langdurig in topconditie blijven voor intensief gebruik. Dit bespaart kosten, verkleint onze ecologische voetafdruk en bevordert de mobiliteit; een randvoorwaarde voor een sterke economie. NPDW verenigt álle partijen in de wegverhardingssector en werkt samen aan één geharmoniseerde aanpak. Zo werken we samen aan duurzame wegen.
NPDW bouwt met DGOW voort op inzichten uit Asfalt-Impuls. Daarnaast benutten we de inzichten die bij ASPARi zijn opgedaan en ontwikkelen we deze met Universiteit Twente verder door. Tot slot werken we nauw samen met CROW dat op termijn zal beoordelen of DGOW wordt opgenomen in de RAW-systematiek.
Wilt u meer weten over Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW)? Wilt u meedenken of meedoen of heeft u een vraag?
Neem dan contact op met onze programmamanager:
Jan van de Water
jan@NPDWegverharding.nl
06 53 66 39 95 of
Meld u aan voor de NPDW nieuwsbrief
en volg ons op LinkedIn
Bij het onderhouden van asfaltwegen willen wegbeheerders de beschikbare middelen doelmatig inzetten en de levensduur van bestaande verhardingen optimaal benutten. Levensduurverlengende maatregelen spelen hierin een belangrijke rol. Met ons nieuwe LVO Afwegingskader maak je onderbouwde keuzes voor een aanpak die werkt.
De concept-richtlijn SMA met maximaal 30% asfaltgranulaat ligt ter visie. Deze richtlijn geeft duidelijkheid over de effectieve en efficiënte partiële recycling van maximaal 30% asfaltgranulaat in nieuwe SMA-mengsels voor deklagen. Dit sluit aan op de wens van de sector om asfalt meer circulair en duurzaam te produceren en verwerken. CROW nodigt opdrachtgevers, producenten, verwerkers en andere betrokken partijen uit om uiterlijk 19 juni 2026 hun feedback op deze concept-richtlijn te geven.
Inkopers van wegen zagen door alle duurzame inkoopinstrumenten en ontwerpkeuzes het bos niet meer. Daarom ontwikkelde Nationaal Platform Duurzame Wegverharding (NPDW) op verzoek van en samen met de sector de Inkooptoolbox Duurzame Wegen. Dit maakt het inkopen van duurzame wegen uniform, praktisch en effectief. Nu is het tijd om kleur te bekennen. NPDW-directeur Ingeborg Ligtenberg roept gemeenten en provincies op om zich minimaal te committeren aan ambitieniveau brons.
Elk jaar wordt er 7.100.000 ton asfalt toegepast om wegen aan te leggen en te onderhouden. De vraag of dit goed gebeurt, wordt nu pas achteraf beantwoord: na de oplevering, in veel gevallen door de partij die de weg aanlegde. Dat gaat gelukkig vaak goed, maar optimaal is dit niet. Wat nou als je al tijdens de aanleg realtime kunt meten wat de kwaliteit is, zodat je als opdrachtgever weet waar je tijdens het toekomstige beheer op moet letten en zodat je als opdrachtnemer kunt leren van elke weg die je aanlegt?